De wetgeving in ons land zorgt ervoor dat alles in de juiste banen wordt geleid. Voor het regelen van de aansprakelijkheid op de openbare weg kennen we de Wegenwet. Via de Wegenwet is vastgesteld welke wegen openbaar zijn. Daarnaast wordt op basis van de wegenwet vastgelegd wie de onderhoudsplicht van de openbare weg met de daarin gelegen kunstwerken heeft en welke instantie toezicht houdt op de uitvoering van de onderhoudsplicht. Op basis van de Wegenwet is elke gemeente in Nederland verplicht te beschikken over een wegenlegger.

Juridisch document
De wegenlegger is een belangrijk juridisch document met gerechtelijke bewijskracht. Alle informatie over de openbare wegen buiten de bebouwde kom staan beschreven in de wegenlegger. Andere wetten en verordeningen hebben ook betrekking tot dezelfde openbare weg. Door de wegenlegger kan langdurig juridisch getouwtrek worden voorkomen. Burgers binnen een gemeente hebben recht op inzage in de wegenlegger van de gemeente.

Proces vaststelling wegenlegger
Voordat een wegenlegger kan worden vastgesteld moeten een aantal stappen worden ondernomen. Dit proces bestaat uit de volgende onderdelen:
• administratieve inventarisatie naar alle openbare wegen en de bijbehorende onderhoudsplicht;
• terreininventarisatie (eventueel als aanvulling op reeds beschikbare gegevens) voor de technische gegevens van de weg;
• digitale verwerking van de verzamelde gegevens zowel administratief als grafisch;
• overleg, uitwisseling en advisering met betrokken instanties over onduidelijkheden met betrekking tot openbaarheid en/of onderhoudsplicht;
• definitieve opmaak wegenlegger;
• ter visielegging van de wegenlegger, inclusief bekendmakingen en een eventuele hoorzitting.

Verbreding toepassingsmogelijkheid
ARCADIS heeft een totaalvisie ontwikkeld voor beheer van openbare ruimte, genaamd XEIZ.
Onderdeel van dit concept is de wegenlegger. In dit concept is het mogelijk de technische gegevens die voor wegomschrijvingen in de wegenlegger noodzakelijk zijn, te gebruiken vanuit wegbeheer. In XEIZ is de mogelijkheid ingebouwd om de betreffende gegevens om te zetten tot de standaard omschrijvingen die worden gevraagd vanuit de Wegenwet. Door verwerking van de data in XEIZ worden de gebruiksmogelijkheden van de wegenlegger en de bijbehorende kaart aanzienlijk vergroot.

Enkele toepassingsmogelijkheden zijn:
• Gegevens uit de wegenlegger worden in een grafische omgeving gepresenteerd.
• Wegenleggergegevens kunnen worden ingelezen in combinatie met andere gegevens die zijn vastgelegd over de openbare ruimte.
• Bijhouding van de technische gegevens in de wegenlegger kunnen in combinatie met wegbeheer worden verwerkt.

Gemeentebreed toegankelijk
XEIZ beschikt over open standaarden, waardoor de wegenlegger gemeentebreed toegankelijk gemaakt kan worden in combinatie met andere gegevens over de openbare ruimte. Op eenvoudige wijze kunnen vragen van burgers worden beantwoord.

Kennis en ervaring
ARCADIS heeft jarenlange ervaring met het opmaken van wegenleggers en advisering bij de vaststellingsprocedures. Onze aanpak waarborgt de optimale bruikbaarheid van wegenleggers. Uniforme werkwijze, onze kennis van wet- en regelgeving en een geautomatiseerde toepassing kenmerken onze aanpak en staan garant voor praktische oplossingen. ARCADIS beschikt over specifieke kennis van de Wegenwet, die nodig is bij de opmaak en de vaststelling van de wegenlegger. Daarnaast zijn wij goed op de hoogte van landelijke ontwikkelingen met betrekking tot wetgeving en passen eventuele wijzigingen direct toe in onze projecten.

Ondersteuning en advies
Wij bieden ondersteuning bij onderzoek en uitvoerend werk. Daarnaast adviseren wij u over vragen over openbaarheid, onttrekkingsbesluiten en onderhoudsplicht.

Referenties
ARCADIS heeft voor de volgende opdrachtgevers de wegenlegger uitgevoerd en begeleid:

Provincie Drenthe:
Gemeente Assen, De Wolden, Schoonebeek

Provincie Friesland:
Gemeenten Dantumadeel, Frankeradeel, Gaasterlan-Sleat, Leeuwarden, Sneek, Wunseradiel

Provincie Gelderland:
Gemeenten Apeldoorn, Brummen, Elburg, Nijkerk, Putten, Rheden, Rozendaal, Rijnwaarden, Steenderen, Voorst, Winterswijk 

Provincie Groningen:
Gemeenten Appingedam, Haren, Loppersum, Pekela, Scheemda, Slochteren, Ten Boer, Zuidhorn

Provincie Limburg:
Gemeenten Beesel, Brunssum, Geleen, Gennep, Mook en Middelaar, Simpelveld, Valkenburg aan de Geul

Provincie Noord-Brabant:
Gemeenten Eindhoven, Boxtel

Provincie Overijssel:
Gemeenten: Borne, Deventer, Hardenberg, Hellendoorn, Hengelo, Kampen, Losser, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, Twenterand, Zwartewaterland, Zwolle

Provincie Utrecht:
Gemeente Leusden

Provincie Zeeland:
Gemeente Westerschouwen

Verder heeft ARCADIS contacten met de verschillende provincies in Nederland over de situatie van wegenleggers binnen hun grondgebied.