De maatschappelijke verantwoording van de besteding van gemeenschapsgeld wordt steeds belangrijker. Eén van de instrumenten die hiervoor wordt ingezet is de Maatschappelijke Kosten-Baten Analyse (MKBA).
Effecten en rendement
Een MKBA is een integraal afwegingsinstrument dat de effecten van een project vergelijkt met een referentiealternatief, waarbij deze effecten zoveel mogelijk in geld worden uitgedrukt. De rol van een MKBA is het aanleveren van transparante beleidsinformatie. Op basis van deze informatie kunnen projectalternatieven eenduidig worden beoordeeld. In een MKBA worden niet alleen de directe effecten van het project in kaart gebracht en gewaardeerd, maar ook de ‘externe’ effecten op bijvoorbeeld milieu, veiligheid en natuur. Ook wordt het private en maatschappelijke rendement van het project berekend.
Wanneer is een MKBA nodig?
Het uitvoeren van MKBA is soms verplicht, bijvoorbeeld voor projecten die zijn opgenomen in het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) en het Hoogwater Beschermingsprogramma (HWBP). Hiervoor gelden ook methodische spelregels, zoals opgenomen in leidraad OEI of de Werkwijzer OEI bij SNIP. Ook voor projecten waar geen verplichting geldt, biedt het uitvoeren van een MKBA vaak een meerwaarde. Denk bijvoorbeeld aan locatie- en gebiedsontwikkeling, energie, waterbeheer, externe veiligheid en natuurontwikkeling. Bij deze projecten moet namelijk ook een afweging worden gemaakt tussen zeer uiteenlopende effecten.
MKBA als onderdeel van integrale projectuitvoering
Een MKBA is vaak onderdeel van een bredere dienstverlening aan onze klanten, bijvoorbeeld in combinatie met milieu-effectrapportage (MER) en/of een technisch ontwerp. De MKBA wordt dan voor een belangrijk gedeelte gevoed met informatie uit de milieu-effectrapportage (MER). Gaat het bij een MER om de fysieke milieu-effecten, bij de MKBA gaat het om de welvaartseffecten. Ons team van economen werkt samen met ingenieurs, ontwerpers en milieukundigen om de effecten van project- en beleidsalternatieven optimaal in kaart te brengen: van beleidsvisie tot projectuitvoering.
Naast MKBA ook andere economische analyses
Afhankelijk van de specifieke vraagstelling kan een MKBA noodzakelijk zijn, maar ook een van de andere producten op het terrein van economische analyse, bijvoorbeeld een business case (waarin vooral het private, financiële rendement centraal staat), een kosteneffectiviteitsanalyse of een multicriteria analyse.
ARCADIS voert MKBA-projecten uit op een breed terrein
MKBA kan worden uitgevoerd op alle werkvelden die ARCADIS bestrijkt, zoals ook duidelijk wordt uit de onderstaande selectie van recente projecten.
- Versterking zwakke schakels Hondsbossche en Pettemer zeewering, Duinen Kop van Noord-Holland en Katwijk (Waterschap HHNK, Provincie Noord-Holland en HH Rijnland, 2008-2010)
- MKBA kustversterking Georgië (Partners voor Water / Overheid Georgië, 2009)
- Economische en maatschappelijke baten uitbreiding Museum Ons’ Lieve Heer op Solder (2009)
- Programma Groene Daken (Gemeente Rotterdam, 2008)
- Verkenning Waterfonds (Waterschap Brabantse Delta, 2009)
- Quick scan Natura 2000 Wierdense Veld (Provincie Overijssel, 2008)
- Verdieping spoorlijn Wolvega (Prorail, 2008)
- Ligplaatscapaciteit IJssel (RWS Oost-Nederland, 2007-2008)
- N279 Den Bosch-Veghel (Provincie Noord-Brabant, 2008)
- Basisnet externe veiligheid goederenvervoer (Ministerie V&W, DGTL, 2007-2008)
- KBA Energiezuinige installaties en objecten RWS (Bouwdienst RWS, 2007)