De afgelopen jaren is het aanzicht van de westrand van de stad Groningen door diverse stadsuitbreidingen sterk veranderd. De kwaliteit van het aangrenzende landschap is onder druk komen te staan. ARCADIS heeft in samenwerking met DLV en de gemeenten Groningen en Zuidhorn, provincie Groningen en waterschap Noorderzijlvest een integraal plan voor het stadsrandgebied opgesteld. Dit gebied wordt begrensd door de nieuwe stadsrand, het Hoendiep, de Zuidwending, het Aduarderdiep en het Van Starkenborgkanaal.
De bedoeling van dit plan is de bestaande kwaliteiten (agrarische, landschappelijke, cultuurhistorische, ecologische, en deergelijke) te behouden en te versterken en tegelijkertijd het gebied aantrekkelijk te maken als stadsrandgebied.
Verrommeling
Voor de bewoners van zowel de nieuwe wijken als van de omliggende dorpen is de toekomstige inrichting van de zone Leegkerk-Hoogkerk-Dorkwerd van groot belang. De huidige ruimtelijke structuur kent een scherpe overgang van bebouwd gebied naar recreatief matig ontsloten agrarisch buitengebied. Er treedt verrommeling op doordat veel gronden in gebruik zijn bij - gestopte - kleine boerenbedrijven. Zij houden gronden vast in de hoop dat deze de bestemming woningbouw krijgen. Blijvende boerenbedrijven kunnen hierdoor moeilijk uitbreiden of krijgen een slechte kavelstructuur. Om het gebied duurzaam in te vullen, moet er zowel recreatieve, natuur-, landschappelijke en agrarische versterking plaatsvinden. De landbouw moet mogelijkheden krijgen voor schaalvergroting en verbreding.
Voordat begonnen is met de uitvoering van het hele planproces is een financieel haalbaarheidsonderzoek voor het plan gehouden. In dit onderzoek is gekeken naar de beleidsruimte en financieringsmogelijkheden. Uit deze analyse blijkt dat er een eenmalig tekort is van € 120.000,- en een jaarlijks tekort van € 65.300,-.
Vernieuwend
Het verwerven van draagvlak en financiën voor inrichting en beheer liepen als een rode draad door het planvormingsproces. Samen met bewoners, agrariërs en overheden is een plan gemaakt met vernieuwende elementen als:
- Private financieringsgrondbank (indien verkochte gronden alsnog de bestemming woningbouw krijgen, gaat een groot deel van de meerwaarde naar de oude eigenaar).
- Geld genereren door samenwerking van landbouw en industrie (CSM) op het vlak van mestvergisting.
- Gebiedsdekkend kavelruil’plus’systeem met groene en blauwe onderlegger; er ontstaat ruimte voor natuur, water en routestructuren, naast een plus voor de landbouw.
- Onderzoek naar een gebiedsfonds voor de groene opgave, vooral voor de ecologische zone langs het Aduarderdiep.