Recreatie en toerisme zijn de belangrijkste economische factor voor Vlieland. Jaarlijks kan het eiland rekenen op circa 500.000 overnachtingen. Een belangrijke trekker is het dorp Vlieland dat prachtig bewaard is gebleven en een vriendelijke en authentieke uitstraling heeft. De relatie tussen het dorp en het minder fraaie havengebied is echter niet optimaal. Ook vanaf zee is het aanzicht van het eiland niet zo mooi. Een herinrichting van het havengebied kan de relatie tussen haven en dorp versterken en het “aanvaar-aanzicht” verbeteren.
Vanuit deze uitdaging heeft ARCADIS in coproductie met Oranjewoud een visie ontwikkeld op de ontwikkeling van het havengebied. Op basis van deze visie zijn plannen uitgewerkt die moeten leiden tot vergroting van de capaciteit van de haven en revitalisering van het aangrenzende bedrijventerrein.
De watersport op de Wadden heeft voldoende groeipotenties. Er bestaat dan ook brede consensus over uitbreiding van de haven van Vlieland. Vergroting van de haven is ook nodig vanwege de eisen voor (brand)veiligheid. Op drukke dagen liggen de boten zij aan zij tegen elkaar afgemeerd en dus niet aan een aanlegsteiger. Bij brand kunnen watersporters in zo’n situatie niet op tijd weg komen.
De haven van Vlieland is voor watersporters niet gemakkelijk. Waar het open water van de Wadden altijd al specifieke eisen stelt aan de vaardigheden van watersporters, maakt de zeer sterke stroming dwars op de havenmond het binnenvaren extra lastig. Uitbreiding en herstructurering van de haven bieden mogelijkheden om ook dit probleem aan te pakken.