Duurzame herontwikkeling
Op het voormalige Philipsterrein Strijp-S krijgen historische gebouwen een nieuwe functie en wordt nieuwbouw gerealiseerd. De gemeente Eindhoven, Philips en VolkerWessels hebben de handen ineen geslagen voor een omvangrijk binnenstedelijk herontwikkelingsproject. Bij de plannen voor dit terrein zijn vooruitstrevende voorwaarden op het gebied van duurzaamheid geformuleerd. Zo moet voor het eerst in Nederland bodemsanering samengaan met energiewinning. Strijp-S was voor Philips de broedplaats van veel innovaties die de wereld hebben veranderd. Philips wil de omgeving ook in haar nieuwe opzet een bakermat laten zijn van vernieuwingen. Het binnenstedelijk gebied verandert in een inspirerende omgeving door een mix van wonen, werken en ontspanning. De transformatie van historische gebouwen moet in combinatie met design en technologie zorgen voor een uniek karakter en uitstraling.

Combineren van werelden
Duurzame energiewinning met gebruikmaking van grondwater is niet mogelijk zonder aandacht te schenken aan de verontreinigende stoffen die in de bodem aanwezig zijn. Door de jarenlange bedrijfsactiviteiten is het grondwater onder het complex verontreinigd geraakt. Twee ogenschijnlijk uiteenlopende doelstellingen uit verschillende werelden moeten worden gecombineerd. Het maximaal benutten van het aanwezige potentieel aan bodemenergie vraagt om grote grondwaterdebieten. Maar de traditionele aanpak van warmte-koudeopslag in de bodem zou in dit geval leiden tot ontoelaatbare verspreiding van de verontreinigingen in het grondwater.

SANERGY
ARCADIS heeft het idee van SANERGY uitgewerkt. Voor Strijp-S is het beste uit twee werelden verenigd in een natuurlijke symbiose die zowel duurzame bodemenergie levert als de verontreinigingen in het grondwater aanpakt. SANERGY houdt niet alleen de verontreinigende stoffen op hun plek, maar leidt tot een aanzienlijke versnelling van de natuurlijke afbraak en biedt de mogelijkheid deze afbraak nog eens extra te versnellen. Uitgaande van een grondwatercirculatiesysteem voor energiewinning is een effectieve aanpak voor de grondwaterverontreiniging ontworpen. Een grondwatercirculatiesysteem maakt géén gebruik van warme of koude zones, maar pompt het water continu rond. Het systeem bestaat uit slim ontworpen onttrekkings- en infiltratieputten, waarmee grondwater wordt rondgepompt en tegelijkertijd warmte of koude aan grondwater wordt onttrokken.
SANERGY leidt tot een aanzienlijke reductie van CO2-emissies en van het gebruik van niet hernieuwbare grondstoffen. De combinatie van energie met sanering leidt vanzelfsprekend tot grote kostenbesparingen.

Uitvoering
ARCADIS heeft het bodemsysteem ontworpen en het voorontwerp van energie-installaties verzorgd. De randvoorwaarden van bodemverontreiniging en de energievoorziening zijn optimaal op elkaar afgestemd. Vanaf medio 2008 voorziet de energie uit de bodem Strijp-S van comfortabele en duurzame warmte en koude. Het ontwerp is overgedragen aan Volker-Wessels dat de definitieve realisatie en exploitatie ter hand heeft genomen. Het grote enthousiasme van de samenwerkende partijen heeft het mogelijk gemaakt een grote stap vooruit te zetten en een rendabele investering te realiseren. Langdurige exploitatie van het systeem en duurzame levering van energie zijn hiermee gegarandeerd.

De reactie van het ministerie van VROM: “In Nederland zijn honderden gebieden vergelijkbaar met Strijp-S waar met doorzettingsvermogen en samenwerking de som der delen meer kan worden dan van de afzonderlijke delen. Gebieden met elk hun eigen karakter, dynamiek en mogelijkheden. Gebieden die planontwikkelaars, terreineigenaren, overheden, bodemsaneerders, energiebedrijven en toekomstige kopers uitdagen om verder te denken, te innoveren op weg naar een duurzame leefomgeving. Het kabinet wil van Nederland een van de schoonste en zuinigste energielanden in Europa maken. Bodemenergie draagt bij aan het bereiken van deze doelstelling. Met de herontwikkeling van Strijp-S krijgt schoon en zuinig nog een extra toefje slagroom, met duurzame energie naar verbetering van de bodemkwaliteit”.

De gemeente Eindhoven: “Strijp-S is van cruciaal belang voor de economische, sociale en ruimtelijke toekomst van Eindhoven. Op Strijp-S wordt  een perfect voorbeeld gerealiseerd van een integrale kijk op de kansen en bedreigingen die het grondwater biedt. In de strategische agenda van het College van B&W zijn 3 van de 12 speerpunten direct te relateren aan het gebruik van bodemenergie: focus op een evenwichtige en duurzame economische ontwikkeling, kwaliteit in bouwen en klimaatbeleid en het programma Strijp-S zelf.”

De werkzaamheden van ARCADIS zijn:

• bij aanvang en tijdens het project kostenramingen van de diverse sanerings- en inrichtingsvarianaten. O.a. gebruikmaken van het voor het project opgezette bodeminformatiesysteem met alle bekende onderzoeksgegevens;
• grond- en grondwateronderzoeken (verkennend, nader, actualisatie tot 90 m - m.v.
• nul- en eindsituatie bodemonderzoeken bij wisseling van (tijdelijke) gebruikers van delen van het terrein. Enerzijds privaatrechterlijk (tussen Philips en huurders/gebruikers) anderzijds ook publiekrechterlijk ten behoeve van algemene wet- en regelgeving (WM, nul-/eindsituatie);
• opstellen gefaseerd saneringsplan (reeds beschikbaar), rekening houdend met de herontwikkeling;
• opstellen grondstromenplan (uitgangspunten randvoorwaarden voor al het grondverzet op de locatie). Gepland is circa 300000 m3 grondverzet;
• uitwerken deelsaneringsplannen en plannen van aanpak;
• verwerking en ontsluiting van alle (onderzoeksdata in een GIS/BIS systeem en (digitale) uitwisseling met betrokken partijen, tevens basis voor de diverse rapportages;
• milieukundig toezicht en begeleiding van de saneringen, grondverzet en bemalingen;
• combinatie van WKO en bodemsanering: ontwerp, planuitwerking en ontwikkeling en begeleiding van de aanleg van het “Sanergy concept“;
• adviseur voor alle zaken met betrekking tot bodem en grondwater op de locatie;
• de werkzaamheden worden in een projectteam uitgevoerd, waarbij nauwe afstemming met de huidige gebruikers, nieuwe gebruikers, nieuwe grondeigenaren, ontwikkelaar en bevoegde gezagen nodig is.