Het interieur van de Koninklijke Wachtkamer op station Den Haag HS (het Haagse Paviljoen) geldt als een van de best bewaarde voorbeelden van de 19de eeuwse neorenaissance-architectuur in Nederland. Iconografisch gezien vormt dit paviljoen een eenheid die los staat van de rest van het station. Deze ‘status aparte’ is uniek in Nederland. De Koninklijke Wachtkamer van Amsterdam CS is immers het toonbeeld van integrale stationsarchitectuur.
ARCADIS heeft zich beziggehouden met de restauratie van het Haagse Paviljoen.
Tand des tijds
De ontwerper van de Haagse Wachtkamer heeft de lange traditie van de iconografie rondom de vorstenhuizen gecombineerd met de 19de eeuwse spoorwegiconografie. Het decoratieve ensemble van deze ‘vorstenspiegel’ is zeldzaam in Nederland. In overleg met de Rijksdienst voor de Monumentenzorg en het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie zijn de allegorische schilderingen opgenomen in het inventarisatieproject ‘Decoratieve Interieurschilderingen in Nederland’. Mede door het minimale gebruik is de Koninklijke Wachtkamer verschoond gebleven van ingrijpende moderniseringsdrift. Het illustere interieur verkeert uit het oogpunt van authentieke architecturale uitmonstering in een nog redelijk ongeschonden staat. Echter, ‘de tand des tijds’ heeft ook hier zijn knagende invloed doen gelden. Het instabiele binnenklimaat heeft gezorgd voor het toetreden van zout en vocht waardoor het fysische verouderingsproces van het interieur voortdurend en substantieel is verergerd. Goedbedoelde maar ondeskundige onderhoudsbeurten hebben in het verleden helaas meer dan eens een aanslag gedaan op het originele interieurconcept van architect D.A.N. Margadant.
Behouden voor de toekomst
In november 2000 is gestart met de eerste fase van het in totaal vier fasen tellende conserverende herstelproces. Ter voorbereiding op de restauratie is in eerste instantie een ‘artistiek ambachtelijk kwaliteitsonderzoek’ uitgevoerd. Er is onder andere gekeken naar de bouwtechnische condities van het interieur en er is topografisch en stratigrafisch onderzoek verricht. In volgende fasen is onder andere klimatisering aangebracht en zijn de restauraties en reconstructies van de polychrome afwerkingen binnen verschillende vertrekken voltooid. De invloed van de reconstructie van de authentieke kleuruitmonstering op de architectonische uitstraling van het Koninklijk Paviljoen heeft een metamorfose ondergaan. De oorspronkelijke kleuruitmonstering is opvallend levendiger, frisser en steviger dan de meer belegen kleurstelling van de in het verleden uitgevoerde integrale overschildering. Met toegewijde zorg, op basis van artistiek ambachtelijke kennis en ervaring, is de authentieke schoonheid van deze Haagse Koninklijke Wachtkamer in ere hersteld en behouden voor de toekomst.
Met het project Koninklijke Wachtkamer is ook de Schildersvakprijs 2010 gewonnen.