De Toekomst van Regionale Rail is Light
Spoorinfrastructuurbeheerder ProRail wil de regio’s helpen de betekenis van regionale spoorlijnen voor de mobiliteit te vergroten. Uiteraard op een betrouwbare, veilige en innovatieve wijze en in samenwerking met klanten en partners. De vraag “Hoe krijgen we op regionale lijnen meer reizigers in de trein tegen lagere kosten” stond centraal in de ProRail prijsvraag 2006. Uit 59 inzendingen is de combinatie ARCADIS – RVDB gekozen als winnaar.


Vertramming
Door trams te laten rijden op het spoor, ook wel ‘vertramming’ genoemd, is het mogelijk de dienstregeling uit te breiden en meer stations of opstapplaatsen te realiseren. In dit systeem krijgt ProRail een innovatieve rol en het biedt lokale overheden en bedrijfsleven een kans meer uit het regionale spoor te halen. Het vertrammingsmodel is uitgewerkt in een morfologische kaart. Afhankelijk van de situatie kunnen verschillende concepten worden toegepast die inspelen op juridische aspecten, exploitatie, maatschappelijk draagvlak en techniek. Naar verwachting is het mogelijk het aantal reizigers te laten toenemen terwijl de kosten lager zijn. Voor iedere regionale lijn geldt dat de verbetering van het railvervoer op eenvoudige wijze wordt gerealiseerd. Er wordt zo veel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande elementen en minimaal geïnvesteerd in nieuwe zaken. Door toepassing van een ‘vertrammingsmodel’ is het mogelijk een belangrijk deel van het regionale spoor aantrekkelijker en goedkoper te exploiteren.
Vertramming is toe te passen op alle onafhankelijke lijnen. Mits op knooppunten de sporen van regionale en hoofdlijnen gescheiden worden bereden, zijn diverse regionale lijnen autonoom en dus geschikt voor vertramming. Vertramming geldt ook in internationaal perspectief als innovatief. Deze methode kan zich meten met geavanceerde en succesvolle projecten in het buitenland.

Pilot
Het model is voor alle thema’s uitgewerkt voor de lijn Zwolle - Kampen. Deze pilot zal voldoende ervaring en informatie opleveren over de optimale vorm van vertramming. Ook maakt de pilot de kosten van onderhoud en materieel inzichtelijk. Om vertramming mogelijk te maken, is het onder andere nodig de veiligheidssystemen aan te passen. Dan kunnen er gewone treinen, goederentreinen en trams over het spoor rijden. In technische en stedenbouwkundige zin en in de exploitatie lijkt vertramming buitengewoon kansrijk. Dit systeem biedt een reëel perspectief voor vergelijkbare projecten elders in Nederland.

Juryrapport
De jury oordeelt dat de samenwerking tussen ARCADIS en RVDB een aansprekend en volledig geïntegreerd concept heeft opgeleverd. Financiën, marketing, veiligheid en planologische consequenties zijn goed uitgewerkt. De tram is letterlijk en figuurlijk laagdrempelig en maakt de overstap van auto naar openbaar vervoer aantrekkelijk. Daarnaast biedt het systeem lokale overheden en het lokale bedrijfsleven kansen meer uit het regionale spoor te halen. Voor ProRail biedt dit mogelijkheden om een vernieuwende rol te spelen.