De gemeente Apeldoorn wilde de kruising van de Zutphensestraat (N345), inclusief fietsroute, met de spoorbaan Apeldoorn-Deventer ongelijkvloers maken om een veilige oversteek te garanderen. Ook wilde de gemeente de doorstroming van de N345 bevorderen en de geluidsoverlast van de bewaakte overgang wegnemen.
De gemeente verleende ARCADIS de opdracht voor het architectonisch ontwerp, de engineering en de bouwbegeleiding voor een nieuwe onderdoorgang. Het project omvat een onderdoorgang voor autoverkeer, fietsverkeer en voetgangers, een nieuw fietsdek voor de tunnelbak van de Zutphensestraat (parallel aan de spoorbaan) en een sifonconstructie voor het in stand houden van de verbinding tussen waterpartijen.
Architectonisch ontwerp
De Zutphensestraat vormt samen met de Deventerstraat een belangrijke en monumentale as die het centrum van Apeldoorn met de A50 verbindt. Om het lineaire karakter van deze as te benadrukken, koos ARCADIS er voor de onderdoorgang kaarsrecht uit te voeren. Een sobere, beheerste geometrie versterkt het monumentale karakter van de onderdoorgang. Tussen de fietspaden en de rijbanen is een hekwerk aangebracht met horizontaal buiswerk dat de richting van de as benadrukt. Het hekwerk is in roestvast staal uitgevoerd. De verlichting is in de handleuning geïntegreerd.
Bovengronds bevinden zich het spoor en het fietspad, ondergronds ligt de weg. Door beide niveaus een eigen identiteit te geven, ontstaat een duidelijk leesbare vormgeving. Het spoor en de fietsroute kruisen de tunnel onder een schuine hoek. Er is voor hout gekozen om een vriendelijk contrast tegenover het strenge materiaalgebruik van de onderdoorgang te bieden en de brugdekken een zekere lichtheid te verlenen. Bovendien vermindert de keuze voor hout de CO2-uitstoot.
De gemeente Apeldoorn versterkt het monumentale karakter van de as door langs de weg eikenbomen te planten. Om het ondergrondse karakter te benadrukken, is in de tunnelwanden een boomwortelstructuur van eiken aangebracht. Met deze uitvoering heeft de onderdoorgang een monumentale en natuurlijk uitstraling gekregen.
Cutter Soil-MIX Methode (CSM)
In dit project is gekozen voor de toepassing van CSM-wanden als definitieve kerende constructie. Een CSM-wand bestaat uit in de grond gevormd beton (Soil-MIX). Deze wand wordt gemaakt door de aanwezige grond te gebruiken als toeslagmateriaal, naast water en grout. Om een voldoende stijve en sterke wand te creëren, worden stalen profielen in de groutspecie ingebracht. Deze profielen voorzien de wand als het ware van een wapening. De grondgesteldheid is een belangrijk parameter voor het toepassen van dit systeem. Bij zandige grondlagen is vaak een goede en homogene kwaliteit te realiseren. In dit project had de CSM-wand zowel tijdens de bouwfase als gebruiksfase een kerende functie. Tijdens de bouwfase maakte de wand deel uit van de bouwkuip en is gesteund door een tijdelijk aangebracht stempelraam. Nu de ondergang in gebruik is, wordt de grondkerende CSM-wand gecombineerd met een definitieve betonvloer en een los voor de wand aangebrachte betonnen wand. Tussen de betonwand en CSM-wand is een voegvullend materiaal toegepast. De vloer neemt de functie als stempelraam over. De CSM-wanden in dit project hebben een gemiddelde dikte van circa 550 mm, met een maximale diepte van 17 m.
Rol ARCADIS
ARCADIS is vanaf het begin tot en met het eind volledig betrokken geweest bij dit project. ARCADIS was verantwoordelijk voor het architectonisch ontwerp, de engineering en de bouwbegeleiding.