Erosie vormt een ernstig probleem voor de Georgische kust die op sommige plekken 5 tot 7 meter per jaar afbrokkelt. Er zijn al huizen, hotels en wegen in zee verdwenen. Zonder directe maatregelen worden ook het vliegveld en een vuilstort bedreigd.
Een consortium van de adviesbureaus Alkyon, HKV Lijn in Water en ARCADIS gaat een project opzetten om de afkalving van de kust bij de badplaats Batumi in de regio Adjara tegen te gaan. De Nederlandse adviesbureaus gaan de oorzaken van de erosie in kaart brengen en een pakket aan maatregelen opstellen.

Nederlandse steun voor milieuprojecten Georgië
De kustaanpak is een van de onderdelen van een al tien jaar durende samenwerking op milieugebied tussen Nederland en Georgië. Minister Jacqueline Cramer van Milieu heeft begin mei 2008 tijdens een driedaags bezoek aan Georgië een overeenkomst gesloten met haar ambtgenoot Irakli Ghvaladze. Cramer heeft met eigen ogen de problemen bij Batumi bekeken. Het nieuwe kustproject wordt grotendeels gefinancierd door het programma Partners voor Water.

Oorzaken van snelle kustafslag
De snelle kustafslag heeft verschillende oorzaken. Het sediment dat de rivier Choroki vanuit het binnenland aanvoert, verdwijnt deels in een diepwaterkloof voor de kust en dus niet op het strand zelf. Bovendien wordt er, met name voor de bouwsector, veel grind uit de rivier gewonnen zodat de aanvoer naar de kust afneemt. Een derde factor zijn de dammen die de laatste jaren aan de Turkse kant van de rivier zijn aangelegd, onder meer voor de opwekking van energie. Deze dammen beïnvloeden het transport van sediment naar de riviermonding bij Batumi. Tot slot wordt de kust zelf niet goed onderhouden.

In 2000 ook al onderzoek in Batumi
“We gaan het hele systeem nu eerst in kaart brengen en gegevens als waterstromen en sediment in modellen invoeren, om precies de oorzaken te kunnen inschatten“, vertelt Hermjan Barneveld, senior consultant rivierbeheer bij HKV Lijn in Water. “Daarna gaan we mogelijke maatregelen in die modellen invoeren, zodat we de effecten en kosten kunnen bepalen.” In 1999 en 2000 hebben Nederlandse onderzoekers al een studie gedaan naar de erosie van de kust bij Batumi. Dit onderzoek zal nu worden geactualiseerd en in de aanpak worden betrokken. Deze eerdere ervaring was volgens Barneveld een van de redenen dat de Georgiërs nu weer voor Nederlandse adviesbureaus hebben gekozen.

Combinatie van suppletie en nieuwe strekdammen
De aanpak van de kusterosie zal volgens Barneveld in ieder geval inhouden dat er grote hoeveelheden grind langs de kust worden gestort (kustsuppletie). Daarnaast worden mogelijk harde constructies toegepast om de kust lokaal te fixeren. Met enkele maatregelen kan komend jaar direct worden begonnen als noodoplossing, zoals grootschalige grindsuppletie. Ook zal er met Turkije overleg worden gevoerd over de consequenties die de dammen in de rivier hebben. “Daar zit een politiek kantje aan, dus dat is best lastig”, erkent Barneveld. “Maar de Turken hebben toegezegd te willen praten en meedenken over een oplossing.”

Integrale ontwikkeling en ecotoerisme
Het kustplan bestaat niet alleen uit herstel en bescherming van de kust, maar neemt tegelijk de integrale ontwikkeling van het gebied in ogenschouw, zoals de aanleg van infrastructuur, het inrichten van natuurgebieden en het opzetten van toeristische voorzieningen. De regio Adjara, waarvan Batumi de hoofdstad is, wil vooral het (eco)toerisme bevorderen. Deze plannen vormen een van de uitgangspunten bij het opstellen van de aanpak van de kusterosie.

Ad hoc-maatregelen verergeren erosie elders
Op dit moment neemt de lokale overheid al maatregelen om afkalving te voorkomen, vooral door het storten van puin en sloopafval langs de kust. Ook bewoners proberen hun huizen met brokstukken te beschermen, maar deze ad hoc-maatregelen versnellen vaak de afkalving verder aan de kust. Bovendien tasten dit soort stortingen ook het landschap aan. Het opruimen van de tijdelijke beschermingen is een onderdeel van het plan, vertelt Barneveld. “Er zullen ook een milieueffectrapportage en kosten-batenanalyse worden gemaakt.”