Bij gemeenten loopt de handhaving op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling enigzins achter. Een verbetering in deze situatieis wenselijk en mogelijk.

Bij wijkbureaus en gemeentebesturen komt een toenemend aantal klachten binnen over onder andere overlast door illegale woningomzettingen. Daarnaast zijn er (landelijke) signalen die wijzen op een stijgende trend in het illegaal gebruik van gebouwen. Het betreft dan onder andere illegale huiskamerrestaurants, hotels en kinderopvang. Om inzicht te krijgen in de omvang en geografische spreiding van illegaal gebruik van gebouwen (waaronder woningen) in de stad Utrecht, heeft de gemeente Utrecht aan ARCADIS gevraagd een onderzoek uit te voeren. Het doel van dit onderzoek was het in beeld brengen en houden (monitoren) van de omvang van de problematiek van het illegaal gebruik van gebouwen, naar de gebruikscategorieën die in bestemmingsplannen worden onderscheiden. ARCADIS heeft een instrument ontwikkeld dat gegevens levert op basis waarvan kan worden vastgesteld hoe groot het probleem is en waar het zich voordoet. Met dit instrument is het mogelijk de historie te volgen, ontwikkelingen te signaleren en risico’s in te schatten.