Van 1910 tot 1974 was in het zuiden van de stad Utrecht, op de plek waar de Vaartse Rijn en het Merwedekanaal bij elkaar komen, een industriële chemische wasserij gevestigd. De grond en het grondwater op deze locatie, beter bekend als de Jutfaseweg, zijn door de bedrijfsactiviteiten van de wasserij verontreinigd met vluchtige gechloreerde oplosmiddelen (VOCI).
ARCADIS heeft in 2004 voor de Dienst Stadsontwikkeling van de gemeente Utrecht een haalbaarheidsonderzoek in de vorm van een pilot uitgevoerd. Micro-organismen breken VOCI af tot onschadelijke eindproducten. Een mengsel van suikerrietmelasse en water zorgt voor de ideale omstandigheden waaronder deze micro-organismen hun werk kunnen doen. Vanwege het succes van de pilot is deze opgeschaald naar een volledige in situ-sanering. De eerste fase van die sanering heeft drie jaar geduurd en is inmiddels afgerond. Op dit moment vindt aanvullend onderzoek plaats en wordt de verdere aanpak bekeken


Klassieke methode geen oplossing
De VOCI-verontreiniging heeft zich verspreid tot een diepte van 50 meter beneden maaiveld. De verontreinigingspluim heeft een oppervlakte van ongeveer 350 bij 100 meter. In 2001 is de “bron” van de verontreiniging ontgraven. De oplosmiddelen hebben zich met de natuurlijke grondwaterstroming verplaatst. Door de grote omvang van de totale verontreiniging zou sanering volgens klassieke methoden – de bron afgraven en de pluim oppompen en het water zuiveren - geen realistische oplossing zijn. Bovendien zou dit miljoenen euro’s kosten en vele praktische problemen met zich meebrengen. Ook zouden de bedrijven in de directe omgeving grote hinder van de sanering gaan ondervinden.

Biologische in situ-sanering
ARCADIS heeft onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van een innovatieve biologische in situ-sanering. Micro-organismen breken VOCI af tot voor het milieu onschadelijke eindproducten. De saneringsaanpak van ARCADIS is gericht op het stimuleren en optimaliseren van deze natuurlijke afbraak. Een mengsel van suikerrietmelasse en water zorgt voor de ideale omstandigheden waaronder de micro-organismen optimaal hun werk kunnen doen. Melasse is een restproduct dat ontstaat bij de bereiding van suiker.
Het hergebruik van afvalstoffen, het feit dat er geen nieuwe afvalstoffen worden geproduceerd, de afwezigheid van gevaarlijke materialen en chemicaliën en het lage energiegebruik maken de gekozen saneringsmethode zeer duurzaam.

Geen belemmeringen herontwikkeling
In 2003 heeft ARCADIS een succesvolle pilot op kleine schaal uitgevoerd. Vervolgens heeft ARCADIS een aanvullend onderzoek verricht, een saneringsplan opgesteld en een full scale-proef (tot 50 meter beneden maaiveld) uitgevoerd als tijdelijke saneringsmaatregel. Op basis van een evaluatie is deze pilot opgeschaald naar een full scale-sanering. In de eerste fase van die sanering wordt op ongeveer 25 punten, verdeeld over de verontreinigingscontour, het melassemengsel geïnjecteerd. Dit gebeurt op verschillende diepten en in verschillende verhoudingen. De sanering van de volledige pluim is begin 2004 gestart en de eerste fase is eind 2008 afgerond.

Op dit moment vindt aanvullend onderzoek plaats en wordt de verdere aanpak in fase 2 van de sanering bekeken.