In 2001 heeft de provincie Fryslân vijf ingenieursbureaus gevraagd een voorontwerp, inclusief kostenraming, te maken voor de bouw van drie aquaducten (Galamadammen, Jeltesloot en Woudsend). De winnaar van de prijsvraag kreeg de vervolgopdracht voor de verdere uitwerking van het ontwerp en het verzorgen van de aanbestedingsdocumenten. ARCADIS heeft het winnende ontwerp gemaakt voor de aquaducten Galamadammen en Jeltesloot.
Als onderdeel van het Friese meren-project moest de kruising van de N354 (ongeveer 10.000 voertuigen per dag) en de Jeltesloot (circa 100.000 recreatievaartuigen per jaar) obstakelvrij worden gemaakt.
Naast het realiseren van goede aansluitingen op de provinciale weg, was ook het ontsluiten van particuliere en bedrijventerreinen en belangrijke opgave. Bovendien moest rekening worden gehouden met het zicht van het langsrijdende verkeer op de bedrijven. Tijdens de bouw diende het weg- en vaarverkeer door te gaan.
Ontwerp
ARCADIS heeft een aquaduct ontworpen waarbij door gefaseerd bouwen het vaar- en wegverkeer altijd doorgang kon vinden. Bij de bouw is optimaal gebruik van de geologisch ondergrond. De toeritten zijn deels voorzien van kunststof folie die, met zand als ballast, het grondwater buiten houdt. Deze ‘groene kuipen’ zijn open constructies die vrij zicht op de naastgelegen bedrijvigheid bieden. De ondiepe delen van de toeritten zijn uitgevoerd als betonnen, gestempelde open bakken. Door de tijdelijke stalen damwanden tot in een diepgelegen kleilaag te slaan, is een waterdichte bouwkuip ontstaan waarbinnen de toeritten zijn gemaakt. Het allerdiepste deel van het aquaduct is uitgevoerd in een bouwput met een verankerde onderwaterbetonvloer. Op deze plek was de kleilaag onvoldoende dik.
Uitvoering
De bouw van het aquaduct is door aanbesteding met voorselectie gegund aan de laagste inschrijver. ARCADIS heeft de directievoering en het dagelijkse toezicht op de uitvoering verzorgd. Hetzelfde team dat bij het ontwerp was betrokken, heeft ook de backoffice-activiteiten verzorgd.
Het aquaduct is niet alleen geschikt voor de recreatievaart, maar ook voor binnenschepen met een diepgang tot maximaal 3,5 meter. Het lokale gemotoriseerde en fietsverkeer kan ongehinderd doorgang vinden. Er is speciaal aandacht besteed aan met name veiligheid door adequate verlichting en het fysiek scheiden van gemotoriseerd en niet- gemotoriseerd verkeer. De toeritten beginnen vanaf rotondes, waardoor het autoverkeer niet zo snel kan rijden.
Rol ARCADIS
De bouw van dit aquaduct was een zeer uitdagend project. De kennis en ervaring van ARCADIS op het gebied van aquaducten en vormgeving hebben bijgedragen aan het in korte tijd binnen de gestelde bouwperiode en het beschikbare budget realiseren van een hoogwaardig aquaduct. Door dit aquaduct is een obstakelvrij watersportgebied in Zuidwest-Friesland ontstaan. Ook is het aquaduct een belangrijke schakel in de ontsluiting van Zuidwest-Friesland.
ARCADIS heeft de volgende producten en diensten geleverd:
- geotechnisch advies;
- haalbaarheidsstudie en schetsontwerp;
- voorontwerp en definitief ontwerp;
- milieukundige en akoestische onderzoeken;
- risicoanalyse;
- opstellen aanbestedingscontract;
- begeleiding aanbesteding en gunningadvies;
- detaillering;
- backoffice tijdens de uitvoering;
- directievoering en toezicht (uitvoerings- en contractbegeleiding).
Architect: Luc Veeger