ARCADIS heeft van Shell opdracht gekregen voor het architectonische en technische ontwerp van het Shell Technology Center Amsterdam (STCA). Het complex bestaat in hoofdzaak uit kantoren, laboratoria, testhallen, testopstellingen, werkplaatsen en opslagruimten en biedt een innovatieve werkomgeving voor de 1300 onderzoekers en andere medewerkers. Jaap van der Steeg, architect bij ARCADIS, met medewerking van Peter Vermeulen van Mourik Architecten, baseerde het ontwerp op de visie en ambitie die aansluit op het bedrijfsuitgangspunt van Shell: hoogwaardig en duurzaam. Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Willem Alexander verrichtte de opening van het Shell Technology Centre door een plaquette van kunstenaar Ronald Westerhuis te onthullen. Burgemeester Job Cohen benadrukte het belang van het gebouw voor de revitalisering van Amsterdam-Noord.

Foto rechts: Zijne Koninklijke Hoogheid de Prins van Oranje en Priscilla Belgraaf, assistant researcher bij Shell, onthullen de plaquette behorende bij het kunstwerk waarmee het Shell Technology Centre in Amsterdam, officieel in gebruik is genomen. (Bron: Shell)

Installaties: duurzaam en veilig
Het installatieontwerp is tot stand gekomen onder het motto: ‘Functionaliteit en doelmatigheid van gebouw en installaties zijn leidend’. Kernthema’s in het ontwikkelingsproces zijn factoren als veiligheid, bedrijfszekerheid, de modulaire opbouw, flexibiliteit, duurzaamheid en betaalbaarheid. De verwarming en koeling van het STCA komt van een energetisch zeer zuinige energiecentrale, die is uitgerust met energieopslag in de bodem (warme en koude bronnen) in combinatie met elektrisch gedreven warmtepompen. De elektriciteit in het gebouw komt van het windmolenpark in de Noordzee dat Shell daar samen met Nuon heeft geïnstalleerd, waardoor het STCA energieneutraal is.

Energiezuinig
In de winter onttrekt het systeem warmte uit de warme bron. Bij dit verwarmingsproces komt als restproduct koude vrij. Deze koude komt in de koude bron, die vervolgens in de zomerperiode weer wordt benut om het STCA te koelen. Het STCA wordt vanwege de aanwezigheid van laboratoria, proefhallen, keukens en restaurant met grote hoeveelheden ventilatielucht doorspoeld. Dat gebeurt vele malen vaker dan bij een normaal kantoorgebouw. In totaal gaat het om 900.000 kubieke meter verse buitenlucht per uur die het hele jaar door moet worden geconditioneerd met warmte, koude en vocht. Dit leidt tot gigantische energieconversies. Om de energieconsumptie zo veel mogelijk te reduceren zijn alle luchtbehandelingsystemen voorzien van hoogrendement energieterugwinning. Deze hoge rendementen waren tot voor kort niet mogelijk in een laboratoriumomgeving.

‘Plug en Play’
Een experimentele omgeving als het STCA is voortdurend onderhevig aan veranderingen. Daar moet de gebouwinstallatie eenvoudig en tegen minimale kosten op worden aangepast. Daarom zijn de installaties als ‘plug en play’ installatie ontworpen. De in de technische ruimten opgestelde apparatuur en de hoofdinfrastructuren voor luchtkanalen, kabels en leidingen zijn als cascovoorziening in het gebouw aangebracht. Daarbij worden alle benodigde media voor lucht, klimaat, gassen en elektra permanent in de ruimten aangeboden op vaste ‘plug-in’ aansluitlocaties. De gebruiker kan de voor zijn ruimte benodigde voorzieningen desgewenst ‘in- en uitpluggen’. Mutaties aan de installaties vinden slechts op ruimteniveau plaats, onafhankelijk van andere ruimten, tegen minimale kosten en minimale materiaalverspilling.

Veiligheid
Vanzelfsprekend is veiligheid van levensbelang. De lay-out en functionaliteit van installaties is door ARCADIS met grote zorg gekozen om een veilige werkomgeving voor de mensen te garanderen. Continuïteit in energielevering en datacommunicatie, en ook afschakelregimes en veiligheidsprotocollen leidden tot het aanbrengen van vele schakel- en beveiligingssystemen met een hoge mate van betrouwbaarheid. Een geavanceerd digitaal gebouwenmanagementsysteem zorgt voor de monitoring en bewaking van alle systemen en processen.